Sinds de start van de buurtteams in 2023 werkt Saartje als sociaal werker, met speciale aandacht voor mentaal welzijn. In haar werk spreekt ze dagelijks inwoners met verschillende vragen en problemen. Positieve Gezondheid helpt haar om daarbij verder te kijken dan de hulpvraag alleen.
“Wanneer iemand bij ons komt met een specifiek probleem, probeer ik ook te kijken naar wat er op andere gebieden in het leven speelt,” vertelt Saartje. “Soms is er een hele reeks gebeurtenissen die uiteindelijk tot de hulpvraag heeft geleid.” Ze noemt het voorbeeld dat iemand zich eenzaam voelt en graag een maatje wil. “Dan kun je op zoek gaan naar een maatje, maar het is ook belangrijk om te kijken waar die eenzaamheid vandaan komt. Misschien speelt er een ziekte, een beperking in mobiliteit of werkloosheid. Door verder te vragen, krijg je een beter beeld van wat iemand écht nodig heeft.”
Een brede blik, zonder vast stappenplan
Binnen de buurtteams hebben alle sociaal werkers via Kerngezond een cursus Positieve Gezondheid gevolgd. Saartje gebruikt het vooral als een manier van denken: “Het helpt mij om breed te kijken. De verschillende onderdelen van het spinnenweb geven je een soort kompas voor het gesprek. De gratis middelen die beschikbaar zijn op de site, zoals de bingo of andere spellen, gebruik ik wanneer ik echt vastloop in een gesprek en merk dat het voor de inwoner fijn is om iets zelf in te vullen of iets beeldends te zien.”
Tegelijkertijd is Positieve Gezondheid volgens Saartje geen vast stappenplan. Zeker wanneer iemand in een ernstige of verdrietige situatie zit, is het belangrijk om eerst ruimte te geven aan emoties. “Als iemand net iets heel verdrietigs heeft verteld, ga ik niet meteen vragen of we het ook nog over andere gebieden kunnen hebben. Eerst moet er erkenning en begrip zijn. Niet alles hoeft in één gesprek aan bod te komen.”
Soms vraagt de praktijk om maatwerk
Die brede manier van kijken is waardevol, maar brengt ook uitdagingen met zich mee. Taal kan bijvoorbeeld een drempel zijn. “Niet alle onderdelen van Positieve Gezondheid zijn eenvoudig uit te leggen in het Nederlands.” Binnen het team wordt daarom gezocht naar praktische oplossingen, zoals een Arabische versie van het spinnenweb of een vertaalapp.
Minstens zo belangrijk is volgens Saartje dat iemand zich veilig voelt. “Wanneer je een open gesprek voert, deelt iemand vaak vanzelf meer. Daar heb je niet altijd moeilijke vragen voor nodig.”
Van probleem naar mogelijkheid
Voor Saartje zit de kracht van Positieve Gezondheid vooral in het omdenken. “Je kijkt niet alleen naar wat er misgaat, maar ook naar mogelijkheden. Dat kan iemand een nieuwe richting of een frisse start geven. Ik hoor regelmatig terug: ‘Zo had ik er nog niet over nagedacht.’”
Ook binnen de organisatie helpt de brede blik. Als een medewerker vastloopt in een casus, kan het spinnenweb helpen om opnieuw naar het geheel te kijken. Daardoor is er een gedeelde manier van kijken.
Saartje benadrukt wel dat Positieve Gezondheid niet betekent dat alles positief moet zijn. “Iemand kan op meerdere gebieden hoog scoren en toch zijn leven een laag cijfer geven.” Ook dat mag er zijn. Juist het erkennen van wat niet goed gaat, kan volgens haar het begin zijn van verandering.
Haar advies: blijf doorvragen
Voor organisaties en professionals die met Positieve Gezondheid willen werken, heeft Saartje een duidelijk advies: laat je niet overweldigen door alle hulpmiddelen die beschikbaar zijn. “Lees je eerst goed in en begrijp hoe de verschillende pijlers van Positieve Gezondheid met elkaar samenhangen. Daarna kun je oefenen met de tools en ontdekken wat bij jou en je doelgroep past.”
En misschien nog wel het belangrijkste: vul niet te snel in wat iemand bedoelt. “Stel open vragen en durf door te vragen, soms verder dan je in eerste instantie denkt. Je denkt misschien dat je al begrijpt wat iemand bedoelt, maar vraag dat ook goed na. Juist daar kan een waardevol gesprek ontstaan.”